De Canon dwars door Vlaanderen

Soms moet je er gewoon even op uit. Want pas dan merk je hoeveel erfgoed en geschiedenis er in Vlaanderen te ontdekken valt. Onze medewerker communicatie en educatie Maxim Dierick trok deze zomer daarom zeven dagen lang met de fiets dwars door Vlaanderen. Onderweg hielden hij en zijn favoriete reisgenote halt bij verschillende bijzondere plekken en monumenten die je ook terugvindt in de Canon van Vlaanderen.

Van Limburg naar Vlaams-Brabant

De fietstocht begon in Limburg, met een overnachting in Bilzen. Daar werd in 1965 het eerste grote zomerfestival in Vlaanderen georganiseerd. Lees er meer over in het venster ‘Rock Werchter’ over de festivalcultuur.

Ook de Landscommanderij van Alden Biesen en de abdij van Herkenrode stonden op het programma. Tussendoor passeerde het gezelschap in Genk langs C-mine, een plek die als geen ander herinnert aan het rijke mijnverleden van Limburg. Je leest er ook alles over in het venster ‘Multiculturele mijncités’.

Via Vlaams-Brabant ging de tocht vervolgens richting de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel, die je terugvindt in het venster ‘Aanbidding door de koningen’ over Rubens en de barok. Deze kerk ademt de Contrareformatie uit en werd gebouwd in opdracht van aartshertogen Albrecht en Isabella.

Tussen al het fietsen door was er gelukkig ook tijd voor ontspanning. In het recreatiedomein Hofstade bij Zemst kon even op adem gekomen worden. Ook deze plek duikt bovendien op in de Canon: een postkaart van het stortbad van ‘Hofstade Plage’ uit het interbellum is te zien in het beeldenlint onderaan het venster ‘Het Sociaal Pact’ over de sociale zekerheid en de verzorgingsstaat.

Van het begijnhof van Mechelen tot de Jaïntempel in Wilrijk

In de provincie Antwerpen kwam eerst Mechelen aan de beurt. Eerste halte: het standbeeld van Margaretha van Oostenrijk, de landvoogdes die ook een hoofdrol speelt in het venster ‘Het Mechels Koorboek’ over polyfone muziek in de Lage Landen.

Ook een bezoek aan de Sint-Romboutskathedraal kon natuurlijk niet ontbreken. In de schaduw van deze kathedraal werd in 2010 nog een massagraf van 41 Boerenkrijgers ontdekt, waarover meer in het venster ‘Het wetboek van Napoleon’ over de Franse tijd. De laatste stop in de stad van de Maneblussers was het begijnhof van Mechelen, een van de dertien Vlaamse begijnhoven die in 1998 door Unesco als werelderfgoed werden erkend, zie het bijhorende venster.

Daarna ging de tocht verder noordwaarts, richting Wilrijk. Daar staat de Jaïntempel, de grootste tempel van deze Indiase filosofie en religie buiten India. Niet toevallig kreeg deze een plek in het venster ‘De wereld in Vlaanderen’.

Via het Schoonselhof in Hoboken, waar het praalgraf van Hendrik Conscience te vinden is – meer over hem in het venster  ‘De Leeuw van Vlaenderen’ – ging het vervolgens richting Doel. Ook dit dorp komt aan bod in het venster ‘De vrijmaking van de Schelde’ over Antwerpen als poort naar de wereld.

In het spoor van den vos Reynaerde

De volgende dag fietsten ze door het Land van Waas, waar Reynaert de vos nog steeds alomtegenwoordig is. Meer over deze sluwe snoodaard in het venster ‘Reynaert de vos’ over literatuur in de volkstaal.

Na een bezoek aan de Verbeke Foundation in het Oost-Vlaamse Stekene, liep de route verder richting het Meetjesland.  Hoe die streek aan haar bijzondere naam kwam? Daar bestaan verschillende verklaringen voor, waaronder een kleurrijke legende waarin keizer Karel V een hoofdrol speelt. Tijdens een doortocht zou hij er naar verluidt alleen oude vrouwtjes – of ‘meetjes’ – hebben gezien. De inwoners zouden hun dochters namelijk verborgen hebben gehouden, uit vrees dat de keizer zijn handen niet thuis zou kunnen houden.

Wat daarvan waar is, is natuurlijk maar de vraag. Wel zeker is dat we Karel V verschillende keren tegenkomen in de Canon, onder meer in het venster ‘De Beeldenstorm’ over de burgeroorlog in de Nederlanden.

Kastelen, Brugge en de verdwenen Zwinhavens

In West-Vlaanderen stonden verschillende kastelen op de planning, waaronder het kasteel van Loppem, dat ook te zien is in het beeldenlint van het venster ‘Bloednacht in Leuven’ over strijd voor het algemeen stemrecht.

Verder mocht ook een bezoek aan het Stadhuis van Brugge niet ontbreken tijdens deze reis. De indrukwekkende gotische zaal vertelt het verhaal van de middeleeuwse stad, terwijl een maquette met AR-projectie op een bijzonder visuele manier de geschiedenis van Brugge en de Zwinhavens uit de doeken doet. Deze verdwenen havenstadjes vormen niet voor niets de blikvanger van het venster over de eeuwenoude verbinding van Brugge met de zee.

530 kilometer later…

Op de allerlaatste dag volgde de kers op de taart: de hele Belgische kustlijn af fietsen, van Knokke tot De Panne. Onderweg was er natuurlijk ook ruimte voor verrassende historische ontmoetingen. In De Haan kom je oog in oog te staan met Albert Einstein, of liever: met een standbeeld van de beroemde natuurkundige. Einstein verbleef in 1933 een half jaar in de kuststad, niet lang nadat de nationaalsocialisten in Duitsland, het geboorteland van de Joodse wetenschapper, aan de macht waren gekomen. Meer over de ruk naar rechts tijdens het interbellum in het venster ‘De IJzertoren’ over de erfenis van de Eerste Wereldoorlog.

530 kilometer en talloze indrukken later is één ding nog maar eens duidelijk geworden: je hoeft niet ver te reizen om geschiedenis te beleven. Soms volstaat een fiets, een mooie zomer en een flinke dosis nieuwsgierigheid. Vlaanderen ligt vol verhalen om te ontdekken.