125 jaar Peter Benoit
Dit jaar is het 125 jaar geleden dat componist en muziekpedagoog Peter Benoit (1834-1901) overleed. Hij zette zich in de tweede helft van de negentiende eeuw met succes in voor de ontwikkeling van een eigen Vlaamse muziekcultuur. In de volksmond wordt nog steeds gezegd dat Peter Benoit zijn volk leerde zingen, zoals Hendrik Conscience (1812-1883) het leerde lezen. Niet toevallig kreeg hij een plek in het venster ‘De Leeuw van Vlaenderen’ over Conscience en de Vlaamse beweging.
Benoit behoorde tot de negentiende-eeuwse Europese stroming die muziek verbond met de ‘volksaard’. Zo maakte hij in zijn composities gebruik van elementen uit het volkslied en thema’s uit het nationaal verleden. Hij bevorderde het gebruik van de volkstaal in het muziekonderwijs en stond aan de wieg van het Koninklijk Vlaams Conservatorium in Antwerpen. Een meer uitgebreide biografie is te vinden op de website van het Peter Benoit Huis in Harelbeke. Het Peter Benoit fonds heeft dit jaar dan weer een bijzonder programma gepland, met extra aandacht voor diens kindercantate De waereld in! uit 1878. Niet te missen!
In het archief van Liberas kan men verschillende sporen van Benoits rijke erfenis terugvinden, waaronder partituren van fanfares en brieven met het Willemsfonds in het kader van de Vlaamse strijd – een geweldige bron voor onderzoekers. Het Willemsfonds viert dit jaar eveneens feest en blaast 175 kaarsjes uit. De vrijzinnig-liberale vereniging, opgericht op 23 februari 1851 in Gent, groeide in de loop van de negentiende eeuw uit tot een van de drijvende krachten binnen de Vlaamse ontvoogdingsstrijd, naast bijvoorbeeld het katholieke Davidsfonds. Meer over het ontstaan van het Willemsfonds op hun website.
Met boekuitgaven, bibliotheken, cursussen en activiteiten op het vlak van muziek en toneel stimuleerden deze cultuurflamingante organisaties bewustwording en cultuurparticipatie in Vlaanderen. Binnen het Willemsfonds werd bijvoorbeeld in 1886 het Comiteit ter Bevordering van de Nederlandse Zang opgericht met als doel de ontwikkeling en verspreiding van een Nederlandstalig zangrepertoire. Benoit was hier ook nauw bij betrokken. Liberas zet volop in op de digitalisering van dit archief. Lees hierover meer op hun website.
Litho door S. Mayer naar C. T’Felt van de wereldcreatie van de Rubenscantate, verschenen in de Vlaamse School, 1877, p. 196. Op deze litho dirigeert Benoit (naast het standbeeld) de Rubenscantate op de Groenplaats in Antwerpen.